KOKU DUYUSUNUN EVRIMSEL GELISIMI

 Alaska\nÜniversitesi Fairbanks Üniversitesi'nden Dr Kara Hoover'in baskanliginda\nManchester Üniversitesinden Profesör Matthew Cobb da dahil olmak üzere bir grupgrup\nbilimadami, koku duyumumuzun nasil gelistigini inceledi ve nesli tükenmis bir\ninsan akrabasinin nasil yeniden olustunun asamalarini gözlemledi.

     \nKoku duyusu, insan toplulugunda belirleyici bir rolRol oynamaktadir; gida\nhosnutlugumuzla baglantili oldugu gibi  hos ve tatsiz maddelerin\nbelirlenmesiyle de  baglantilidir. 

     \nBurunlarimizda yaklasik 400 farkli tipte bölünmüs yaklasik 4 milyon koku\nhücresi vardir. Koku algilama yetenegimiz için popülasyonlar arasinda ve\narasinda muazzam bir genetikGenetik degiskenlik vardir. Her koku hücresi, sadece\nbir tür reseptör veya kilit hücresi  tasir.Koku havada yüzer,kilit uyarak\nhücreyi harekete geçirir.

     \nÇogu reseptör birden fazla koku algilar, ancak OR7D4 olarak adlandirilan biri,\ndomuzlar tarafindan üretilen ve domuz etinde bulunan androstenone adli çok özelözel\nbir koku tespit etmemizi saglar. OR7D4 reseptörü üreten gente farkli DNADNA\nsekanslarina sahip kisiler bu kokuya farkli tepkiler vermektedir. birlikte\nbazilari kötüKötü, bazilari güzel, digerleri de hiç koklayamamaktadir.

Manchester\nÜniversitesi Yasam Bilimleri Fakültesi'nden Profesör Cobb ve\ndiger arastirmacilar OR7D4'ü kodlayan DNADNA'yi dünyanin dört bir yanindaki 43\npopülasyondan, çogunlugu yerli gruplardan olmak üzere 2200'den fazla insan üzerinde\nçalistilar. Farkli popülasyonlarin farkli gen dizilerine sahip olma\negiliminde olduklarini ve bu nedenle  bilesigin koku alma kabiliyetlerinde\nfarklilik gösterdiklerini bulmuslardir.Örnegin; Afrika'dan gelen\npopülasyonlarin  kokuyu  alabildiklerini, kuzey yarimküredeki\npopülasyonlarin  kokuyu almadiklarini kesfettiler. Bu durumdurum,\ninsanlarin ilk Afrika da evrimlesmesi sonucunda bu kokuyu algilayabildiklerini\nortaya çikardi.

 

      \nDünyadaki OR7D4 geninin farkli formlarinin frekanslarinin istatistiksel\nanalizi, bu genin farkli biçimlerinin dogal seçilime tabi olduklarini\ngösterdi.Bu seçilimin olasi açiklamasi, androstenon kokusunun algilanamamasi,\ndomuzlarin evcillestirmesi sonucuna sebep olmustur.Andostroneone, domuz etinin\nkötü kokmasina sebep olur. Domuzlar baslangiçta; androstenone'da\nduyarliligin azalmasina nedenneden olan genlerin yüksek frekansa sahip oldugu\nAsya'da evcillestirildi.Grupgrup ayni zamanda iki nesli tükenmis insan popülasyonu\nolan Neandertaller ve Denisovans'tan gelen antik DNADNA'daki OR7D4 genini inceledi\nve kalintilari Sibirya'da ayni yerlerde  bulundu ancak on binlerce yil\nbirbirlerinden ayri yasadilar.Grupgrup, Neandertal  androstenone kokusunu\nalgilayabildiklerini tespit etti. Denisovalilar soyu tükenmis\nakrabalarimizin esrarengiz bir grubundandir,neye benzedikleri bilinmemekle\nbirlikte farkli fertlere  ait  bir dis ve bir parmak kemiginden\nolusuyor.Denisovalarin DNADNA'si, OR7D4 reseptörünün yapisini degistiren,\ninsanlarda veya Neandertallerde görülmeyen benzersiz bir mutasyonmutasyon oldugunu\ngöstermektedir.

      

 

      \nAmerika’daki Duke Üniversitesi'nden ekip üyesi Hiroaki Matsunami, Denisovan\nOR7D4'ü yeniden yapilandirdi ve uzun bir süre geçmeden kaybolan burnun küçük\nparçasinin androstenone'a nasil tepkitepki verdigini inceledi. Mutasyona\nragmen, Denisovan burnunun bizim gibi çalistigi ortaya çikti.Tipki ilk insanlar\ngibi,yakin akrabalarimizin da bu kokuyu alabilmeleri mümkündür. Bu arastirma,\ngenlerimiz üzerindeki global çalismalarin, farkli gidalar için bizim\nzevkimizin, koklama kabiliyetimizdeki degismelerden nasil etkilenmis\nolabilecegini ve heyecanheyecan verici bir sekilde derin evrimsel zamana geri\ndöndügünü gösterebilmek için nasil yeniden yapilandirdigina dair fikirFikir\nverebilecegini göstermektedir.

Arastirma,\nUniversity of Alaska Fairbanks, New York Eyalet Üniversitesi, Duke Üniversitesi\nve Manchester Üniversitesi'nden bilimbilim adamlari tarafindan gerçeklestirildi ve\nChemical Senses dergisinde yayinlandi.

KAYNAKÇA

Chemical\nSenses , Cilt 40, Sayi 7, 1 Eylül 2015, Sayfa\n481-488./academicacademic.oup.com

Manchester University “Researchers\nshow how our sensesense of smell evolved, including in cave men”/\nwww.manchester.ac.uk .
\n
\n
\n

Büsra Sökmen

\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n

 

Yorumlar


Henüz yorum yapılmadı. İlk sen ol