Alzheimer hastalığı


Eğitim ve Psikoloji Sözlüğü
İlk kez Alman nörolog Alois Alzheimer’ın 1907’de tanımladığı süreğensüreğen, ilerlemeli, geri dönüşsüz, ölümcül bir organsal hastalık. Bilişsel kötüleşme, beyinbeyin hücrelerinde bozulma, ağır bellek yitimibellek yitimi, kafa karışıklığı, davranışdavranış bozuklukları ve kişilikkişilik değişmeleri ile belirginleşen; hastanın işlev yitimiişlev yitimi sonucu temel gereksinimleri için başkalarına bağımlı duruma gelmesine yol açan bu hastalık, genellikle 40 yaşından sonra ortaya çıkıyor. Bunamabunama tanısı konulanların yaklaşık yarısında görülen Alzheimer hastalığıAlzheimer hastalığı, en yaygın bunamabunama nedenidir. Erken başlayan olaylarda sıklıkla otozomal baskınbaskınotozomal baskınbaskın kalıtımla ilişkili olduğu biliniyor. Alzheimer tipi bunamanın tanıtanı ölçütleri şunlardır: (1) İki tür bozuklukla kendini ortaya koyan çoklu bilişsel kusurların ortaya çıkması: (a) BellekBellek zayıflığı (Yeni bilgiler öğrenmeöğrenme ya da önceden öğrenilmiş bilgileri anımsamaanımsama yeteneğinin zayıflaması) ve aşağıdaki bilişsel bozukluklardan biri ya da birkaçı: b) Söz yitimisöz yitimi (aphasiaaphasia), devinim yokluğudevinim yokluğu (apraxiaapraxia), tanısızlıktanısızlık (agnosiaagnosia) ile yürütme (planlamaPlanlama, örgütleme, sıralama, soyutlamaSoyutlama) işlevlerindeki bozukluklar. (2) (1) (a) ve (1) (b) ölçütlerindeki bilişsel kusurlardan her biri, toplumsal ve mesleksel işleyişte belirgin bir kötüleşme yaratıyor ve daha önceki işleyiş düzeyinden anlamlı bir düşüş gösteriyor. (3) Hastalık, aşamalı bir başlangıçla ve bilişsel çöküşün sürmesiyle tanımlanıyor. (4) (1) (a) ve (1) (b) ölçütlerindeki bilişsel kusurların nedeni şunlardan biri değildir: (a) BellekBellek ve bilişbiliş işlevlerinde ilerlemeli kusurlara nedenneden olan diğer sinirSinir sistemi bozuklukları. Örneğin, serebrovasküler hastalıklar, Parkinson hastalığıParkinson hastalığı, Huntington hastalığı, subdural hematoma, normalnormal basınçlı hidrosefaliHidrosefali, beyinbeyin uru. (b) Bunamaya nedenneden olduğu bilinen sistemik bozukluklar. Örneğin, hipotroidizm, vitamin B12 ya da folik asit eksikliği, hiperglisemi, nörosifilis, HIVHIV), madde kaynaklı bozukluklar. (5) Kusurlar, yalnızca bir sabuklamasabuklama (delüzyondelüzyon, hezeyanhezeyan) döneminde ortaya çıkmıyor. (6) Bozukluk, diğer 1. eksen bozukluklarından (örneğin, ağır depresif bozukluktan, şizofreniden) birisiyle daha iyi açıklanamıyor. AD tanısı dışlayıcı ölçütlere (belirlenebilir bir nedenin yokluğuna) dayanıyor ve otopsiyle doğrulanıyor. Bunamabunama ile depresyonun –ki bu da yaşlılıkta sıklıkla görülen bir rahatsızlıktır- ayırt edici tanısı için dekzametazon bastırmabastırma testi öneriliyor. Bu testtest, depresyonun uygun bir tedaviyle düzeltilmesine yardımcı olabiliyor. Bilinen tedavitedavi stratejileri bu konuda büyük ölçüde etkisiz kalıyor. Deneysel tedaviler temelde kolinerjik kusurları gidermeye yöneliktir. Bkz. duygusal donukluk.

Yorumlar


Henüz yorum yapılmadı. İlk sen ol