araştırma soruşturma yoluyla öğretme


Eğitim ve Psikoloji Sözlüğü
Aşağıda sıralanan yedi ilkeye uyularak kullanılan öğretmeöğretme stratejisi. Stratejiler: (1) Hedefler, uygulamaUygulama düzeyinde ve daha yukarı düzeyde belirleniyor. Hedeflerin duyuşsal alanda örgütleme ve kişiliği; devinişsel alanda bütün basamakları; davranışlarda ise ilkelere uyma, kararKarar verme, sorun çözmesorun çözme, yapıp gösterme gibi özellikleri kapsamasına dikkatdikkat ediliyor. (2) Toplumsal olgularla ilgili bir sorunsorun çözülecek ya da kararKarar verme süreci yaşanacaksa öğretmenöğretmen, toplumsal olgularla ilgili üç sorunu öğrenciöğrenci sayısı kadar çoğaltıp ders sırasında öğrencilere sırasıyla dağıtıyor (tahtaya yazıyor; slaytla, filmle, oyunla öğrencilere sunuyor) ve belli bir süre vererek bunlardan birini onlara okutuyor. Öğrenciler sorunu okurken öğretmenöğretmen, kararKarar vermede ya da sorunsorun çözmede izlenecek basamakları tahtaya yazıyor; bunları ders boyunca silmiyor. Sınıfta deneydeney yapılacak, harita çizilecekse gerekli araç gereçleri kendisi ve öğrenciler sınıfa getiriyorlar. Öğretmenöğretmen, getirdiklerini herkesin görebileceği bir yere koyuyor. Öğrenciler bunlardan gerekli olanları alıp kullanıyor. Sonra deneyin ve haritanın işlem basamaklarını tahtaya yazıyor (asıyor, gösteriyor) ve bunları ders boyunca orada bulunduruyor. (3) Derste sorun çözmesorun çözme ya da bilimsel yöntemyöntemBilimsel Yöntemyöntem kullanılacaksa yukarıdaki işlemlerden sonra öğretmenöğretmen sırasıyla “Bu problemde verilenler nelerdir? İstenilenler nelerdir? Bu problemproblem nasıl çözülür? (denenceler nelerdir?)”gibi soruları sınıfa soruyor; onlardan gerekçeli yanıtlar alıyor. Bu yanıtların doğru olup olmadığını öğrencilere tartıştırıyor, doğru bulununca pekiştireçpekiştireç veriyor. Doğru bulunamadığında ipucuipucu veriyor; yine bulunamazsa benzer bir sorunun nasıl çözüldüğünü işlem basamaklarına göre yapıp gösteriyor. Daha sonra öğrencileri soruna döndürüp onu çözmelerini sağlıyor. Öğrenmeöğrenme-Öğretmeöğretme Ortamında Öğretmenöğretmen ve Öğrencilerin, Sorun Çözmesorun çözme Sürecinde Kullanacakları Zamanzaman, Aşamalı Olarak İzleyecekleri Basamaklar: (a) Başlangıç aşaması: Sorunun farkına varılıyor (Sorunun ne olduğu, nelerin verildiği, nelerin istendiği ve benzerleri söyleniyor, yazılıyor. (b) Veriveri toplama aşaması: Öğrenciöğrenci, ilgili kaynakları okuyarak, tarayıp özetleyerek sorunla ilgili bilgibilgi topluyor. (c) Denence kurmakurma aşaması: “Türkiye’de fazla nüfus artışının nedenlerinden biri, bebek doğumlarının yüksek oranda olmasıdır.” biçiminde, sorunun çözümüyle ilgili denenceler kuruyor. (ç) Denenceyi doğrulama aşaması: Denenceler testtest ediliyor, deneniyor, çözümler işe koşuluyor. (d) Sonuca ulaşma aşaması: Verilerle kanıtlanmış denenceler elde tutuluyor; kanıtlanmamış olanlar, ya onarılıyor ya da atılıyor. Öğrenmeöğrenme-Öğretmeöğretme Ortamında Öğretmenöğretmen ve Öğrencinin KararKarar Verme Sürecini Kullanacakları Zamanzaman, Aşamalı Olarak İzleyecekleri Basamaklar: (a) Sorunsorun’un farkına varma. (b) Sorunu tanımlama: Sorunun ne olduğu, ne olmadığı ve sınırları belirleniyor. (c) Seçenekleri belirleme: Hangi çözümlerin, nasıl kullanılacağı ve getireceği sorunların neler olduğu tek tek saptanıyor. Örneğin, park yapılsın; arsa olarak satılsın; dinlenme merkezi olsun. (ç) Seçeneklerin her birini değerlendirmedeğerlendirme: Eğer park yapılırsa çocuklar oynayacak, insanlar dinlenecek, çevreçevre yeşillenecek; ama kimi insanlar evsiz kalacak. (d) Bir planı uygulamaUygulama: Verilen kararlardan biri uygulamaya konuluyor; “Park yapılsın.” gibi. (e) Park yapılınca öbür seçeneklere göre kişisel, toplumsal ve doğaldoğal olarak daha yararlı ne gibi sonuçlar elde edildi? Bu basamakta bunlar saptanıyor. (4) Bir araştırmaaraştırma, gözlemgözlem, deneydeney yapılacak; harita çizilecekse öğretmenöğretmen, bunların nasıl yapılacağını öğrencilerle tartışarak basamak basamak belirliyor ve bu basamakları tahtaya yazıyor; öğrenciler başaramadığında öğretmenöğretmen ipucuipucu veriyor. Doğru yapan öğrenciye ya da kümeye pekiştireçpekiştireç veriyor; tahtaya kaldırıp nasıl yaptığını göstermesini sağlıyor. Doğru yapılanlar üzerinde tartışmatartışma açıyor. (5) Öğretmenöğretmen, bu stratejide yol gösterici, yardım edici; problemproblem çözülemediğinde bir başka örnek problemproblem üzerinde yapıp gösterici oluyor. Araştırmaaraştırma, incelemeinceleme, deneydeney ve gözlemi öğrenciöğrenci yapıyor; öğrenciöğrenci doğrudan işin içine giriyor. Öğretmenöğretmen, yapamayan öğrencinin elinden işi alıp kendisi yapmaya asla kalkmıyor. (6) Bu stratejiyle ders işleyebilmesi için öğrenciye, önkoşul olan bilgibilgi ve kavramaKavrama düzeyindeki hedefhedef davranışlar kazandırılıyor. Onlar kazandırılmadan bu stratejistrateji kullanılmıyor. (7) Bu stratejide bilgibilgi-işlem ve güdüsel tasarımtasarım kuramları; örnek olayolay, gösterip yaptırma yöntemleri ve workshop, soru-yanıt, beyin fırtınasıbeyin fırtınası, kararKarar verme, sorun çözmesorun çözme, gösterme, yaptırma, rol yapmarol yapma, dramatizasyondramatizasyon, yaratıcıyaratıcı drama, deneydeney, gözlemgözlem gibi teknikler eğitimeğitim ortamında kullanılıyor. Araştırmaaraştırma soruşturmasoruşturma stratejisinin kullanımı sırasında önce dersle ilgili temel kavramlar belirleniyor. Öğrencilerin bu kavramlarla ilgili bilgilerini ortaya koymaları, önkoşul olarak isteniyor. Kazandırılacak hedefhedef davranışlarla ilgili olumlu-olumsuz örnekler oluşturmaları ve bunlar üzerinde tartışmaları öğrencilerden isteniyor. Örneklerle ilgili değişik durumlar, tümevarımsal bir düzenle ortaya konuluyor. Ortaya çıkan eksikler, yanlışlar, öğrencilerce düzeltiliyor ve karşıt örnekler oluşturuluyor. Gerçekleştirilmesi zor olan konular için olası kurgusal durumlar düşünülüp sunuluyor. Öğrenciler, tartışarak bu durumlarla ilgili çözümleri yapıyor, denenceleri kuruyor ve testtest ediyorlar. Testtest sonuçlarına göre denenceleri kabul ya da reddediyor; gerekiyorsa yeni denenceler kuruyorlar. Böylece çelişkiler görülüyor, öğrencinin kafasından yanlışlar siliniyor ve doğrunun ortaya çıkması sağlanıyor. Bkz. araştırma; öğrenme-öğretmeöğretme yaklaşımları.

Yorumlar


Henüz yorum yapılmadı. İlk sen ol