Bloom’un bilişsel öğrenme sınıflaması


Eğitim ve Psikoloji Sözlüğü
Bilişsel öğrenmeyi açıklamak üzere Bloom’un geliştirdiği altılı sınıflama şöyledir: (1) Bilginin Anımsanması: Anımsamaanımsama, bilişsel öğrenmeöğrenmebilişsel öğrenmeöğrenme sınıflamasının ilk sırasını oluşturuyor. Bilgibilgi, okulda öğretilen her konu alanına (derslere) ilişkin sözelsözel ve ezberlenmiş bilgileri, o alana ilişkin kavramları, olguları, sınıflamaları, yönelimleri, bilgilerin doğruluğuna kararKarar vermede kullanılan ölçütleri, genellemeleri, ilkeilke ve kuramları içeriyor. Bunlar, daha üst düzeydüzey öğrenmeler olan bilişsel becerilerbilişsel beceriler için önön koşullardır. Bilgibilgi edinmiş olmak, amaçamaç olmaktan çok, bilişsel süreçte kullanılan araca sahip olmak demektir. (2) KavramaKavrama: KavramaKavrama, öğrencinin, öğrendiği bilgileri özümseyip sindirdiğini, bilgiler arası ilişkileri görerek, o bilgileri yeni bir düzendüzen içinde açıklayarak, bunlardan çıkarsamalar, genellemeler, özetlemeler ve yordamalar yapabilmesi demektir. Bu, yalnızca bilgiden sonraki düzeyde bir öğrenmedir. Bu işlemler, bilişsel becerilerin en alt düzeyini oluşturuyor. (3) UygulamaUygulama: Bu evreevre, öğrencilerin benzer yeni sorunları çözebildikleri, özümseyip kavradıkları bilgileri yeni durumlarda kullanabildiklerini gösterdikleri bilişsel öğrenmeöğrenmebilişsel öğrenmeöğrenme evresidir. (4) Çözümlemeçözümleme (analizanaliz): Bu düzeyindeki öğrenmede belirsiz sayıltılar tanınıyor. Bu aşamada olgular; sayıltısayıltı, denence, kanıkanı ve değerdeğer yargılarından; sonuçlar, nedenler ve olgulardan ayırt ediliyor. Nedenneden-sonuç, öncelik-sonralık ilişkileri görülüyor. NedensellikNedensellik ilişkilerinde önemli-önemsiz ayrıntılar ayrımsanıyor ve karmaşık bir yapıyapı oluşturan örüntü ayrıştırılıyor (5) Bireşim (sentezSentez): Bu düzeydeki öğrenmeöğrenme, belli bir sorunu çözmek için çözümlemeçözümleme düzeyindeki bilişsel işlemlerbilişsel işlemler başarıldıktan sonra, değişik kaynaklardan uygun öğeler toplanıp anlamlı bir bütün oluşturacak biçimde bir araya getirilerek gerçekleştiriliyor. Denenceler kurmakurma; belli bir sorunu çözen yeni bir modelmodel ya da yeni bir sistemSistem geliştirme, bireşim düzeyinde yaratıcıyaratıcı öğrenmedir. (6) Değerlendirmedeğerlendirme: Bu ise belli bir amaçla bireşimi yapılan bilişsel beceribeceri ve davranışların (bilgibilgi bütününün) değerlilik, doğrulukdoğruluk ve tutarlılığını iç ve dış ölçütlerle ortaya koymaktır. Değerlendirmedeğerlendirme ile en üst düzeydüzey bilişsel süreçsüreçen üst düzeydüzey bilişsel süreçsüreç gerçekleştiriliyor. Bilgibilgi düzeyinin üzerindeki öğrenmeler, yalın ilişkilerden karmaşık ilişkilere doğru giden buluşa (keşfe, kavramaya) dayalı süreçlerdir. KavramaKavrama düzeyindeki öğrenmelerle basit ilişkiler; uygulamaUygulama ve çözümlemeçözümleme düzeyindekilerle ise, daha karmaşık ilişkiler kavranılıyor. KavramaKavrama, yaratıcıyaratıcı etkinliklerin temelinde kimi zamanzaman yalın, kimi de karmaşık bir kavramKavram olarak yer alıyor. Yaratıcılıkyaratıcılık, daha karmaşık bir bilişsel süreçtir. Bir tasarımın ya da bir araştırmanın düzenlenip gerçekleştirilmesi, bir sanatsal ürünün ortaya konulması, birer yaratıcıyaratıcı etkinliktir. Yaratıcı etkinliketkinlikyaratıcı etkinliketkinlik sonunda somutSomut, yeni, özgün ürüne ulaşılıyor. Bu ürünün parçaları arasında ahenkli ve bütünleyici karmaşık bir ilişki vardır. Bu tür bir ürünün ortaya konuluşunun her aşamasında yaratıcıyaratıcı güç etkindir. Ortaya konulan her somutSomut ürün, daha sonra yaratılacak olan yeni ürünler için uygun yaşantıları oluşturuyor. Yaratıcıyaratıcı etkinlikler ve ortaya konulan ürünler, bireye kendi gücünü kullanma heves ve cesareti, kendine inanma ve dayanma gücü, yeteneklerini kullanma olanağı veriyor. Bu özellikleriyle yaratıcılıkyaratıcılık, ruhruh sağlığını koruyucu bir etkinliketkinlik özelliği taşıyor. Okulda ruhruh sağlığının korunmasında etkili olan tam öğrenmeöğrenmetam öğrenmeöğrenme ile bilişsel alan kuramıalan kuramıbilişsel alan kuramıalan kuramı (öğrenmeöğrenme-öğretmeöğretme kuramı), farklılıkları bulunan iki yaklaşımyaklaşım olsalar da ikisi de öğrenciöğrenci odaklı (bireysel) öğretimöğretim için gerekli noktalara ağırlık veriyorlar. Bu iki yaklaşımyaklaşım, sözsöz konusu özellikleriyle birbirinin tamamlayıcısıdır. Bkz. bilişsel öğrenmeöğrenme; duyuşsal öğrenmeöğrenme; hedef analizi; öğrenme; öğrenme kuramları.

Yorumlar


Henüz yorum yapılmadı. İlk sen ol