çocuk ve gençlik edebiyatı


Eğitim ve Psikoloji Sözlüğü
Çocukçocuk ve gençleri etkilemek, eğlendirmek, geliştirmek amacıyla oluşturulmuş olan yazın türü. Avrupa’da 16. yüzyıldan bu yana her eğitimeğitim akımı, çocuk edebiyatıçocuk edebiyatı konusu üzerinde durmuş ve bunun biçimlenmesine, gelişimine katkı yapmıştır. Örneğin, Flantroplar kitabın eğitsel değerini vurgulamış ve dönemlerinde birçok yapıtyapıt üretmişlerdir. Klasikler döneminde Almanya’da Fichte, Herder, Humboldt, Grim Kardeşler, Alman gençliğinin eğitimini; halkın, toprağına yeniden bağlanması ve birleşmesini sağlamak amacıyla çocukçocuk edebiyatında yeni bir devinimdevinim yaratmışlardır. Bu devinimdevinim, aynı hızla romantiklerde de sürdü; Hauff’ın masalları gibi bugün de her dilde okunan başyapıtlar oluşturdu. 19. yüzyılın sonuna doğru özelözel,ikle kuzey Avrupa ülkelerinde sanatsanat eğitimi büyük bir gelişme gösterdi ve iki ana düşüncedüşünce ortaya çıktı: (1) Çocukçocuk kitabı bir sanatsanat yapıtı olmalıdır; (2) Yalnızca çocuklar için yazılmış ve ancak çocukların ilgileneceği kitaplar, eğitsel değerdeğer açısından eksik oldukları için terk edilmelidir. Bu yaklaşımyaklaşım, çocukçocuk edebiyayı kavramını çok değiştirdi. Yazınsal yapıtlardan çocuklar için seçmeler yapılmaya başlandı; yeni yazarlar çoğaldı. İsviçreli yazar Selma Lagerloff dünyaya ün saldı. Avrupa ve Amerika’da çok sayıda çocukçocuk gazete ve dergisi yayına girdi. Bizde çocukçocuk yazınına ilişkin yazılar, II. Meşrutiyet’ten sonra çoğalmaya başladı. Meşrutiyetin ilk yıllarında İstanbul Erkek Öğretmenöğretmen Okulu’nda yapılan iyileştirmeiyileştirme girişimleri arasında bu soruna da yer verildi. Cumhuriyet döneminde ilk ve orta dereceli okullara devam eden öğrenciöğrenci sayısı artınca onların serbest okumaOkuma gereksinimini giderecek kitap sorunu da ortaya çıktı ve çocuk yazınıçocuk yazını konusu üzerinde durulmaya başlandı. Resmi kuruluşlar, Çocukçocuk Esirgeme Kurumu gibi dernekler, özellikle yabancı dillerde yazılmış yapıtları dilimize çevirterek önemli işler gördüler. Bugün, bu alanda çok sayıda değerli yapıtyapıt üretilmiş bulunuyor. Ülkemizde Çocukçocuk Edebiyatının Geliştirilmesi için Yapılması Gerekenler: (1) Bu alandaki çalışmalar dağınıklıktan kurtarılıp eğitsel temellere göre düzenlenebilir, harcanan emekler daha verimli kılınmak için ilgililer arasın da çalışmaçalışma birlikleri kurulabilir. (2) Çocuklar için kitaplıklar açılabilir; gezici ya da yerleşik sergiler düzenlenerek çocuklara değerli yapıtlar tanıtılabilir. (3) Yazarlar arasında sıklıkla yarışmalar düzenlenebilir. (4) Okullarda serbest okumaya daha çok yer ve önem vererek çocuklara okuma alışkanlığıokuma alışkanlığı kazandırılabilir; okuyan öğrenciler özendirilerek, takdir edilerek kendilerinin saygınlıkları artırılabilir. (5) Öğretimöğretim programlarında serbest okumaOkuma saatleri ayrılabilir ve öğrencilere bu saatlerde kılavuzluk edilebilir. (6) Halk kitaplarının sayısı artırılarak çocukçocuk velileri de okumaya alıştırılabilir. Çocukların okumaya alıştırılmasında, kitap dostu yapılmasında öğretmenin baş etkenetken olduğu unutulmamalıdır. Bkz. çocuk ve ergenin gelişim dönemlerigelişim dönemleri (3) İkinci Çocuklukçocukluk Dönemiİkinci Çocuklukçocukluk Dönemi).

Yorumlar


Henüz yorum yapılmadı. İlk sen ol