davranış


Eğitim ve Psikoloji Sözlüğü
1. Kişinin özellikle ahlakahlak bakımından gösterdiği davranımdavranım. Bkz. davranım. 2. Bir kişinin içinde bulunduğu toplumsal, ekonomik ve kültürel koşullar dolayısıyla geliştirdiği ve onu aynı durumdaki kimselere yaklaştıran davranımların tümü. 3. Davranışçı psikolojiye göre, yalnızca kas ve bezlerin gözlemlenebilir, saptanabilir ve ölçülebilir olan etkinlikleri. 4. Bir kimse ya da bir olayolay karşısında takınılan durumdurum. Bkz. eylem; tutum. Psikologların çoğu için davranışdavranış, bir bilimbilim dalının temel konusudur. Ancak, bu terimin altında nelerin yer alacağı konusunda görüşler farklıdır. Bunun sınırlanması önemli ise de başarılması güçtür. Geniş anlamı ile ele alınınca bu terimin içine bireyin yaptığı ya da yaşadığı her şey giriyor. Buna göre düşünceler, düşler, bezlerin etkinlikleri, yürüme, koşma, bir aracı yönetme ve başkaları birer davranıştır. Dar anlamda tanımlandığında ise yalnızca gözlemlenebilir ya da nesnel olan tepkilere tanımın içinde yer veriliyor; algılamaalgılama, düşünmedüşünme, yargılamayargılama ve başka bilinçli olaylar, bu tanımın dışında bırakılıyor. Bunların ancak davranışdavranış üzerindeki etkileri incelenebiliyor. Bugün, insan etkinliklerinin büyük bir kesimini dışarıda bırakan bu kadar katı bir tanımı pek az psikologpsikolog benimsiyor. Konuya nesnel olarak yaklaşan davranışçıların çoğu, psikolojide araya giren değişkenlere de yer olduğuna inanıyor. Buna göre Watson ve yapısalcıların karşıtlarının başı çektiği gibi dar bir davranışçılıkdavranışçılık anlayışı ortadan kalkmış bulunuyor. Bugün Amerikan psikolojisi, yöntemyöntem bakımından davranışçı olsa da ruhsalruhsal açıdan insan etkinliğinin bütün önemli kesimlerinin incelenmesine açıktır. Bugünün psikologlarının çoğu için sorunsorun, kendilerinin incelemeinceleme konuları ile fizyologların inceledikleri davranışı birbirinden ayırt etmektir. Çünkü davranışdavranış, canlının bütün halindeki etkinliğidir. Buradaki “bütün halindeki etkinliketkinlik” sözü, canlının belki de hem bütün etkinlikleri hem de hareketsizliği anlamında yorumlanmalıdır. Buna karşılık, fizyolojik etkinliketkinlik, parçaların, organların etkinliğidir. Bunu ise fizyologların çoğu benimsemiyor. Beklenmedik başkalaşım (emergetism) görüşünü benimseyenler, davranışı, fizyolojiFizyoloji etkinliklerinin bütünleşmesi sonucu ortaya çıkan yeni bir olayolay ya da belli bir Gestalt niteliği olarak görüyorlar. Bu anlayışın varlığı, günümüzde birçok psikologda seziliyor. En az çelişki gösteren; ancak yine de doyurucu olmayan bir ayırt etmeayırt etme çabası da psikolojikpsikolojik ve fizyolojik görünen olayları yalnızca şu biçimde sıralıyor: Ruhsalruhsal Olaylar: Algılamaalgılama, düşünmedüşünme, konuşma, yargılamayargılama ve başkaları. Fizyolojik Olaylar: Solunum, salgılama ve başkaları. Davranışdavranış, fizikFizik bilimlerinde de maddenin etkinliketkinlik türü olarak kullanılıyor. Bkz. bağlaşımcı kuramKuram; davranış araştırması; davranış biçimlendirmebiçimlendirme; davranış bilimleri; davranış bozukluğu; davranış çeşitleri; davranışçı-bilişsel tedavitedavibilişsel tedavitedavi; davranışçılık; davranışçı öğrenme kuramıöğrenme kuramı; davranışçı psikolojipsikoloji; davranışçı tedavitedavi; davranışçı tıptıp; davranışçı yaklaşımyaklaşım; davranış çözümlemesi; davranış değiştirme teknikleri; davranış kuramı; davranış ölçütleri; davranışsal aşırılıklar; davranışsal kısıtlılıklar; davranışsal sözleşmesözleşme; davranışsal uygunsuzluklar; davranışta genellemegenelleme mekanizması; davranış teknolojisi; davranış zinciri.

Yorumlar


Henüz yorum yapılmadı. İlk sen ol