eğitimde fırsat eşitliği


Eğitim ve Psikoloji Sözlüğü
Cinsellikcinsellik, anne babanın ekonomik ve toplumsal durumu, yaşanılan çevreçevre, dindin, mezhepmezhep, ırk gibi dış etkenetken özelliklerine bakılmadan bütün çocukların, eğitimeğitim olanaklarından ilgiilgi ve yetenekleri yönünde ve oranında istedikleri kadar yararlandırılması; eğitimde olanak eşitliğieğitimde olanak eşitliği. Eğitimde fırsat eşitliğifırsat eşitliğieğitimde fırsat eşitliğifırsat eşitliği yaratmak, aynı zamanda eğitimin demokratikleştirilmesi demektir. Eğitimde fırsat eşitliğifırsat eşitliğieğitimde fırsat eşitliğifırsat eşitliği, İnsan Hakları Evrenselevrensel Bildirisi’nde ve Çocuk Haklarına Dair SözleşmesözleşmeÇocuk Haklarına Dair Sözleşmesözleşme’de yer aldıktan sonra, insanın temel haklarından biri olan bu ilkeilke, birçok ülkenin anayasasına girmiş oldu. 1960’larda önem kazanan ve birçok Avrupa ülkesinde bile sağlanamamış olan bu eşitlik, pek çok iyileştirmeiyileştirme çalışmalarında yer almaya başladı. Eğitimde fırsat eşitliğinin liberal demokrat yorumuna göre, türlü nedenlerden ileri gelen eğitimeğitim eşitsizliğine kökten çözüm bulma yerine, bu eşitsizliğe yol açan engelleri ortadan kaldırma ve bu yolla eşitsizliği giderme önlemleri öneriliyor. Elemeeleme sınavlarını buna göre yapma, adayları ek önlemlerle bu sınavlara hazırlama, okulları yapıyapı, araç-gereç, öğretmenöğretmen ve benzerleri açısından eşit duruma getirme, ilköğretimde herkesin gitmek zorunda olduğu tek okulokul türünü benimseme, orta öğretimde okulokul türlerini azaltıp çok amaçlı okullar açma, önerilen bu önlemlerin başlıcalarıdır. Sözsöz konusu kavramın toplumcu yorumuna göre ise eşitsizlik, daha çocukçocuk dünyaya geldiğinde başlıyor. Toplumda kökleşmiş olan sınıfsınıf ve katmanlara göre değişik olanak ve fırsat eşitsizlikleri bulunuyor. Örneğin, toplumsal dilbilimciler, araştırmalarında şunu görmüşlerdir: Okullarda kullanılan dildil, ayrıcalıksız toplumsal sınıfların çocuklarından çok, ayrıcalıklı sınıfların kullandığı dile daha yakındır. Bu nedenle bunları yaratan toplumtoplum düzeni değiştirilmedikçe alınacak bütün önlemler, “eşitsizlikleri çoğaltmak”tan başka bir işe yaramayacaktır. Bu konuda, başta “İyi başlangıç Tasarımı” olmak üzere, ABD’de birçok deneydeney yapılmıştır. Bu konuda gözden kaçırılmaması gereken önemli bir nokta vardır: Eşit eğitimeğitimeşit eğitimeğitim olanağı sağlamak, kişiler arasındaki doğaldoğal bireysel ayrılıkları yok saymak demek değildir. Bkz. eğitim; eleştirel pedagojiPedagoji; FREIRE, Paulo; ILLICH, Ivan.

Yorumlar


Henüz yorum yapılmadı. İlk sen ol