eğitimin amacı


Eğitim ve Psikoloji Sözlüğü
Sürekli ya da geçici olarak eğitimle uğraşan anne, baba, usta, öğretmenöğretmen, profesör gibi kişilerden bir bölümünün bilinçsiz ya da az çok bilinçli; bir bölümünün ise tam bir bilinçle izledikleri birtakım amaçlar. Bu kişiler, bu amaçların kimisini kendi deneyimlerinden, toplumun gelenekgelenek ve göreneklerinden çıkarıyor; kimisini de dünyanın ve kendi toplumlarının düşünürlerinin bu konuda ortaya koydukları düşünceler ile öğretimöğretim programlarında yer alanalan eğitimeğitim amaçlarından öğreniyorlar. Bilincine varılmamış olan eğitimeğitim amaçları, içinde yaşanılan sınıfsınıf, dindin, meslekmeslek ya da ulustan, farkında olmaksızın etkilenerek içselleştirilen toplumtoplum kuralları ya da normlarından eğitimle ilgili olanlardır. Bunlar, eğitimi dolaylı olarak etkiliyor; çoğu kez, bilinçli amaçlar kadar güçlü oluyor; arada bir de onlarla çelişiyor. Örgün eğitimeğitimörgün eğitimeğitim kurumları bulunmayan toplumlarda, yalnızca bu tür amaçlar egemenegemen oluyor. Örgün eğitimi tam olarak yaygınlaştıramamış toplumlarda ise bu amaçlar, çağdaşçağdaş eğitimi zorlaştıran bir engelengel olarak varlık gösteriyor. Çağdaşçağdaş toplumlardaki eğitimeğitim amaçları, örgün ve yaygın eğitimeğitimyaygın eğitimeğitim için devletin, bilimin ya da meslekmeslek kuruluşlarının saptadığı açık seçik, bilinçli eğitimeğitim amaçlarıdır. Bunlar, ülkenin siyasalsiyasal yönetimine, zamanın temel görüşlerine göre bir ölçüde değişebiliyor. Sayılamayacak kadar çok ve değişik olsalar da bunların içinden eğitimin değişmez amaçları saptanabiliyor. Eğitimin zamana ve topluma göre değişmeyen amacı, bireyde istenen davranışdavranış değişimini sağlamaktır. İstenen davranışdavranış değişikliklerinin neler olacağı ise her toplumun kendi değerdeğer yargıları ve ulusal amaçları doğrultusunda belirleniyor. Bu davranışdavranış değişiklikleri, evrenselevrensel düzeyde bilgibilgi, beceribeceri ve tutumtutum diye üç kümede toplanıyor. Eğitimeğitim amaçlarını bilinçli olarak saptama gereği, genellikle toplumun bunalımbunalım dönemlerinde duyuluyor. Yürürlükteki toplumsal ve kültürel değerlere karşı önce kuşkukuşku doğuyor; sonra da bunların artık yetmediğine inanılıyor. Bu gereksinimi karşılamak için düşünürler, ortaya yeni birtakım amaçlar koyuyorlar. 19. yüzyıl sonuna dek düşünürdüşünür ve eğitimeğitim kuramcılarının ileri sürdükleri eğitimeğitim amaçları, genellikle toplumların bağlı oldukları inançinanç ve felsefeye göre, zamanzaman aşımı tanımayan uzun ömürlü ve hemen her topluma uyacak biçimdeki amaçlardı. Toplumlar gelişip ilerledikçe ya da devrimler gerçekleştikçe önerilen yeni eğitimeğitimyeni eğitimeğitim amaçları yürürlüğe girmeye başladı. Her iki durumda da eski amaçlara bağlı olan tutucularla yeni amaçları yaşama geçirmek isteyen ilericilerin güç dengesine göre bir başarıbaşarı ortaya çıkıyordu. Çoğu kez de bu karşıt görüşler bir kenarda kalıyor; ortalamaOrtalama bir yol izleniyordu. Bugün, demokratik toplumlarda eğitimeğitim amaçları bilinçli olarak partilerin; dinsel, ekonomik ve toplumsal kuruluşlar gibi toplumda eğitimeğitim ve eğitimeğitim kurumları üzerinde önemli etkisi olan kişi ve kurumların görüşlerinden yararlanılarak devletçe saptanıyor. Amaçamaç saptamada eğitimeğitim kuramcı ve uygulamacıları, yer aldıkları kuruluşların etkililiği ve ileri sürdükleri görüşlerin bilimselliği ve evrenselliği ölçüsünde rolRol oynuyorlar. Eğitim bilimlerieğitim bilimleri ve psikolojipsikoloji, sosyolojiSosyoloji, sosyal psikolojipsikoloji gibi eğitimeğitim bilimlerine komşu olan bilimler geliştikçe, toplumda eğitimeğitim amaçlarını saptama, daha nesnel ve gerçekçi bir niteliknitelik kazanıyor. Eğitim bilimlerieğitim bilimleri, günümüzde her topluma uygun bilimselbilimsel ve akılcı eğitimeğitim amaçları saptamaya yardımcı olabilecek bir düzeye ulaşmıştır. Bkz. eğitim.

Yorumlar


Henüz yorum yapılmadı. İlk sen ol