eksiklik duygusu


Eğitim ve Psikoloji Sözlüğü
Adler’e göre, bireyin ölümüne dek değişmeden, aralıksız varlığını sürdüren, bireyi güdüleyen ve eyleme geçiren evrenselevrensel duyguduygu; aşağılık duygusuaşağılık duygusu. Çocukçocuk, kendisine göre güçlü yetişkinler arasında yaşayan çaresiz bir varlık; yetişkinyetişkin de doğadoğa güçlerinin ve kimi hayvan türlerinin yanında zayıf bir varlıktır. İnsanoğlu, çocuklukçocukluk dönemindeki bağımlılığı ve evrenle ilişki zorlukları nedeniyle, yaşamına olağan bir çaresizlik ve eksiklik duygusueksiklik duygusu ile başlıyor. O nedenle bireyin yaşamı, önceleri kendisine egemenegemen olan insana; daha sonra da doğaldoğal güçlere karşı gücünü kanıtlama ve onlar üzerinde egemenlikegemenlik kurmakurma çabası içinde geçiyor. İnsanın davranışlarını belirleyen, Freud’un sandığı gibi, hazzı yaşama duygusu değildir; onun da nedeni olan, üstün olma isteğidir. Başka nedenlerle de oluşmakla birlikte, eksiklik duygusunu doğuran, özellikle organ yetersizliğidir. Doğuştan gelen ya da sonradanSonradan olan organ yetersizlikleri ve öbür yetersizlikler, benliğin savunmasavunma mekanizmalarıyla giderilerek dengeye kavuşturuluyor. Kimi zamanzaman, eksiklik duygusuna karşı, bir üstünlük duygusuüstünlük duygusu da gelişebiliyor. Bu duyguduygu, eksiklik duygusunu örtüp gizlemeyi amaçlayan bir tür üstünlük çalımıdır. Normalnormal bir duyguduygu olan eksiklik duygusueksiklik duygusu, olumsuz bir aileaile ortamında yetişen insanlarda daha yoğun yaşanıyor ve eksiklik karmaşasına (aşağılık kompleksine) dönüşebiliyor. Adler’in bu kuramı da Freud’un psikanalizi ve öteki kişilik kuramlarıkişilik kuramları gibi tek yanlı olarak nitelenmiş; bu nedenle yaptığı genellemeler yersiz sayılmıştır. İnsanlık tarihi, Adler’in ileri sürdüğü gibi, yalnızca eksiklik duygusunu gidermek için yapılan davranışların tarihi değildir. Bkz. bireysel psikolojipsikoloji.

Yorumlar


Henüz yorum yapılmadı. İlk sen ol