ERİKSON, Erik


Eğitim ve Psikoloji Sözlüğü
(1902-1994) Amerikalı psinanalist; gelişimgelişim kuramcısı. Erikson, Almanya’nın Frankfurt kentinde dünyaya geldi. Biyolojikbiyolojik babası, o doğmadan önce annesini terk eden ve kimliği bilinmeyen Danimarkalı bir kişidir. Annesi, doğumundan sonraki üç yıl boyunca ona tek başına bakan Karla Abrahamsen adlı Yahudi kadındır. Anne, daha sonra Erik’in doktoru olan ve ona soyadını veren Theodor Homberger ile evlendi. Anlattıklarından da çıkarılabildiği gibi, bu kimlik karmaşasıkimlik karmaşası, Erik’in yaşamında çok belirgin bir rolRol oynadı. O, uzun boylu, sarışın, mavi gözlü bir Yahudiydi. Okulokul döneminde bir grupgrup, Yahudi oluşu nedeniyle; bir başka grupgrup da İskandinav olduğu için onunla alay ediyordu. Erik, okulokul yıllarında bir sanatçı olmaya kararKarar verdi ve köprü altlarında yatarak bütün Avrupa ülkelerinin müzelerini gezdi. Bir süre öğretmenliköğretmenlik yaptıktan sonra Anna FreudAnna Freud’la tanıştı. Psikanalizpsikanaliz eğitimi aldı ve Anna FreudAnna Freud onu analizanaliz etti. Onun ardından, çocukçocuk psikanalisti olarak çalışmaya başladı. 1933 yılında Amerika’ya göç etti ve Amerikan yurttaşı oldu. Soyadını Erikson (Erik+son) (oğlu) olarak değiştirdi. Yale ve Harvard üniversitelerinde öğretimöğretim görevlisi olarak çalıştı. O sırada Henry Murray ve Kurt Lewin gibi psikologlarla; Ruth Benedict, Margaret Mead ve Gregory Baetson gibi antropologlarla tanıştı. Kendi alanlarında parlak birer ad olan bu kişiler, Erikson’un geliştirdiğ kuramKuram üzerinde en az S. Freud ve kızı Anna FreudAnna Freud kadar etkili oldular. Temelde Freud’un psikanalitikPsikanalitik yaklaşımlarını benimsemiş olmakla birlikte Erikson, toplumsal, kültürel ve öbür çevresel etkenlere daha çok ağırlık tanıdı. Bir Freudcu benlikBenlik psikoloğu olan Erikson, psikanalitikPsikanalitik benlik gelişimibenlik gelişimi kuramından yola çıkarak, insanın sekiz çağının varlığını ortaya koydu. Epigenetik (oluşumsal) ilkeyle açıkladığı bu evrelerden her birinin, insanı kendine özgü bir görev ve bunalımla karşı karşıya getirdiğini ve sağlıklı bir gelişimin ve olgunlaşmanın, bu evrelerden her birinin başarıyla tamamlanmasına bağlı olduğunu savundu. Başlıca yapıtları: Childhood and Societysociety (1950); Young man Luther (1958; Youthyouth:Change and Challenge (1963); İnsight and Responsibilityresponsibility (1964); İdentity: Youthyouth and Crisiscrisis (1968); Gundhi’s Truth (1969 Politzer Ödülü). Bkz. benlik bütünlüğü; benlik gelişimi; epigenesis; evre kuramları; gelişim sıralaması; insanın sekiz çağı; kimlik; kimlik bunalımı; moratoryum; rol yayılması; toplumsal-ruhsalruhsal bunalımbunalım; toplumsal-ruhsalruhsal gelişimgelişim.

Yorumlar


Henüz yorum yapılmadı. İlk sen ol