etken kuramı


Eğitim ve Psikoloji Sözlüğü
1. Zekâzekâ, kişilikkişilik gibi zihinselzihinsel, toplumsal-ruhsalruhsal olguları türlü etkenlere dayalı olarak açıklamaya çalışan kuramlara verilen ad; faktör teorisiFaktör Teorisi. Örneğin, kişiliği oluşturan bileşenler, etkenetken çözümlemesi (faktör analiziFaktör Analizi) ile belirleniyor. Eysenck, içedönüklükiçedönüklük-dışadönüklükdışadönüklük, nevrotiklikNevrotiklik ve psikotiklikPsikotiklik diye adlandırdığı üç boyutlu tipolojisini; R. B. Cattel, kişilikkişilik özellikleri ve durumları aşamaaşama sırasını bu yolla biçimlendirmiştir. Örneğin, Sperman’ın, L. L. Thurston’un farklı zekâzekâ türleri çalışmaları da aynı çözümlemeçözümleme ile gerçekleştirilmiştir. 2. Bu terimin yerine kullanılan iki etkenli duyguduygu kuramıiki etkenli duyguduygu kuramı, iki etkenli kaçınma kuramıkaçınma kuramı, bellekBellek kuramı, iki etkenli öğrenmeöğrenme. Gözden kaçırılmaması gereken nokta, her iki tanımda yer alanalan etkenlerin faktörFaktör analizleriyle elde edilmiş; ikinci tanımdaki etkenin ise sözsöz konusu olguda yer aldığı varsayılan etkenlerin sayısına göndermede bulunulmuş olmasıdır.

Yorumlar


Henüz yorum yapılmadı. İlk sen ol