güvenirlik


Eğitim ve Psikoloji Sözlüğü
Bir ölçmeölçme aracının hatasız ölçmeölçme yapabilme niteliği ya da ölçmeölçme aracının, aynı koşullarda aynı sonucu vermesi. Hata, ölçenin bulduğu sonuçla, bu sonuçtan yola çıkarak vardığı yargıyargı arasındaki çelişkidir. Hatanın ortaya çıkışının türlü nedenleri vardır. Bu, matematiksel olarak şöyle belirtilebilir: X gözlemlenen = X gerçekgerçek + X hata puanPuan. Gözlemlenen puanı, gerçekgerçek puanla hatalar oluşturduğuna göre; ölçmeölçme aracının güvenilir sonuçlar verebilmesi için, ölçmeölçme aracını geliştirenin ve uygulayanın, hata puanlarını sıfıra yaklaştırması gerekiyor. Genellikle üç hata bulunuyor. Bunlardan biri sabit hatadır. Bu hata, bütün ölçmelerde aynı ölçüde ve yöndedir. İkincisi, sistemli hatalar; üçüncüsü de seçkisiz hatalardır. Bunlar, ölçen ve ölçülen bireylerden bağımsızdırlar ve sıfır aritmetik ortalamaOrtalamaaritmetik ortalamaOrtalama veriyorlar. Bu hatalar, istatistiksel olarak kestirilebiliyor ve denetimdenetim altında tutulabiliyor. Hatalar, ölçmeölçme ortamortam ve koşullarından, ölçmeölçme aracından, ölçülen nesne ya da gözlemlenen bireylerden kaynaklanıyor. Ölçmeölçme aracı, içindeki rastlantısalrastlantısal hataların azlığı oranında güvenilirdir. Güvenirlikgüvenirlik; testtest, yeniden testtest yöntemiyle; bir testin aynı gruba iki kez uygulanmasıyla; koşut formForm yöntemiyle ve iki yarım güvenirliği ile saptanabiliyor. Hesaplanan güvenirlikgüvenirlik katsayıları ya da tutarlılıktutarlılık katsayıları ile de uyguladığımız yöntemle onun sakıncasını gidermek için uyguladığımız yöntemin tutarlı olup olmadığı ortaya çıkıyor. Güvenirlikgüvenirlik katsayısının olabildiğince yüksek olması bekleniyor. Güvenirlik katsayısıgüvenirlik katsayısı, 0 ile +1 arasında değişiyor. Amaçamaç, hatalardan olabildiğince arındırılmış; yani, güvenirlik katsayısıgüvenirlik katsayısı oldukça yüksek ölçmeölçme yapabilmektir. Güvenirliği yükseltmek için, ölçmeölçme sonuçları duyarlı ve titiz puanlanmalı; soru sayısı artırılmalı; sorular açık seçik yazılmalı; yanıtlanmamış soru kalmamalı; hepsi, olabildiğince orta güçlükte olmalıdır. Testin geçerliği, güvenilir olmasına bağlıdır. Ancak, güvenilir bir testtest, geçerli olmayabiliyor. Onun için ikisi birlikte ele alınıyor. Bkz. geçerlik.

Yorumlar


Henüz yorum yapılmadı. İlk sen ol