İslamda eğitim


Eğitim ve Psikoloji Sözlüğü
İslam dininin ilkelerine uygun eğitimeğitim. Her yeni dindin, insanları kendi ilkeilke ve yöntemlerine göre eğitmeyi görev bilmiştir. Kur’anan’da da eğitime ilişkin birtakım yargılar yer alıyor. İslamlık, kadın ve çocukçocuk hukukunu tanıdığı için eğitimde kadınla erkek arasında bir fark görmüyor. Hz. Muhammet, bir hadisinde “Her ağacın bir meyvesi vardır. Kalbin meyvesi de çocuktur. O, dünyada övünce ve sevince nedenneden olur; ahrette de nurdur.” diyor. Bir başka hadisinde de Kur’anan, kitabet ve sair ilimleri, maarifi öğretmeye çalışmanın, çocuğun babası üzerinde hakkı olduğunu belirtiyor. İslamın anne babadan istediklerini şunlar oluşturuyor: Çocukçocuk konuşmaya başlayınca kendisine önce kelimei şehadet öğretilecek; ondan sonra da kimi ayetler ezberletilecek. Çocuğun aklı başına geldiğinde kendisine farzlar, vacipler ve sünnetler öğretilecek. Kız çocuğuna ise bunların yanı sıra kadınları ilgilendiren ev sanatları öğretilecek. Çocukçocuk yedi yaşına bastığında kendisine namaz kılma talim ettirilecek. Çocuklar onuncu yaşta namaz kılmazlarsa kendilerine bu terbiye verilecek. Hıristiyanlık nasıl manastırlarda öğretilmişse İslamlık da camilerde öğretilmeye başlanmıştır. İslam ülkelerinde tekkelerde, imaretlerde, evlerde ve daha başka yerlerde de ders halkaları oluşturuluyordu. Camiler yetmemeye başladığında onların yanı başında medreseler açılmaya başlandı. İlk medreseyi XI. yüzyılda Melikşah’ın veziri Nizamülmülk kurdu. Onun en ünlü medresesi Bağdat’taki Nizamiye medresesidir. İslamlık ilerledikçe her camide bir okulokul açılmaya başlanmıştır. Çocuklar, 5-8 yaşına dek bu okullara devam ediyorlardı. Bu okullarda okumaOkuma kitabı olarak Kur’anan okutuluyor ve kısmen ya da tamamen ezberletiliyordu. Namaz dualarını ezberlemek ise zorunluydu. Buralarda cami imamları, müezzinler ya da okumuş başka dindar kimseler ders veriyordu. Yüksek öğretimöğretimyüksek öğretimöğretim kurumu düzeyindeki medreseler, büyük camilerin yanında açılıyordu. Burada okutulan derslerin tümü Kur’anan yorumuna ve dine ilişkin derslerdi. Kendi kendini eleştirmeye kapalı, şekle ve göreneğe bağlı kaldığı; zamanın gereksinimlerine yanıt veremediği için bu kurumlar varlıklarını sürdüremediler. Bkz. eğitim tarihi; Türklerde eğitimeğitim /Medreseler, Sıbyan Okulları (Mahalle Mektepleri) ve Enderun Okullarında Eğitimeğitim\.

Yorumlar


Henüz yorum yapılmadı. İlk sen ol