Ismail Mahir Efendi


Biyografi
1869 ile 1916 yillari arasinda yasamis, Kastamonu’nun Araç ilçesine bagli Boyali bucaginin Balci köyünde dogan; Istanbul’da ölen önemli bir egitimci ve siyasetsiyaset adami. Bir süre medresede okuduktan sonra Istanbul’a gitti ve Darülmuallimindarülmuallimin’de (Ögretmen Okulu’nda) ögrenim gördü. Selanik Mülkiye Rüstiyesi ögretmenligine atandi. Sonra Selanik Darülmuallimindarülmuallimin Müdürlügüne getirildi. Bu görevle birlikte Askeri Rüstiye’nin Farsça ögretmenligini üstlendi; ek bir görev olarak da Mithat Pasa Sanayi Okulu Müdürlügü’nü parasiz olarak yürüttü. Bu okulu demircilik, tesviyecilik isliklerine kavusturdu. Oradan Istanbul Çapa Kiz Ögretmen Okulu (Darülmuallimatdarülmuallimat) Müdürlügü’ne atandi. Gizli Ittihat ve Terakki Cemiyeti’nin kurucularindan olan Ismail Mahir Efendi, Kastamonu mebusluguna seçildi. Ittihat ve Terakki Cemiyeti’ne birçok hizmet verdi ve özellikle 31 Mart Olayi’nda önemli yardimlarda bulundu. 1913 yilinda Osmanli Mebuslar Meclisi’nde Maarif bütçesi konusulurken köylere ögretmen yetistirme sorununa iliskin önemli düsünceler ileri sürdü. Ona göre köy egitimi tümüyle ele alinmaliydi. Bunun ilk kosulu, çok sayida ögretmen yetistirmekti. Bunun çaresi ise uygulanmakta olan yöntemleri birakarak her il ve sancakta tarim islerine elverisli yerlerde yatili ögretmen okullari açmak; bu kurumlara her köyden en az bir kiz, bir erkek çocukçocuk alarak bunlari kendi köyleri için yetistirmekti. Bu sirada bir yandan da köylüler, kendi köylerinin okulokul binalarini yaparak hazirlamaliydi. Ögretmenler, kendilerine ayrilan tarlalari da isleyerek geçimlerini saglamaliydilar. Ismail Mahir Efendi, 1913’te atandigi Istanbul Darülmuallimatdarülmuallimat Müdürlügü’nde bir yil kaldi. Trablus ve Balkan Savaslari nedeniyle anne babasiz kalmis çok sayidaki çocuklarin acinacak durumlari karsisinda harekete geçmek geregini duydu. Basta Talat Pasa olmak üzere önemli mevkilerde bulunan eski dostlarinin destegi ile Darüleytamlar’iI (Öksüz Yurtlari’ni) açti. Bu kurumun genel müdürlügüne getirildi. Bu kurumlarin programlarina kültürKültür derslerinin yani sira sanatsanat dersleri de koydu. Bu baslangiçtan sonra Istanbul’da ve öbür illerde birçok Darüleytamdarüleytam daha açildi. Böylece binlerce kimsesiz çocukçocuk, buralarda yatili olarak yetisme ve ilerleme olanagina kavustu. Birinci Dünya Savasi’nin kimsesiz biraktigi çocuklar için de bu kurumlar kurtarici oldu. Ismail Mahir Efendi, özellikle kizlara sanatsanat ögretilmesine siddetle karsi çikanlarla da ugrasmak zorunda kaldi. Bir gün Bebek’teki Darüleytamdarüleytam’in kapatilmasina girisildigini ögrendiginde bunu önlemek için ugrasirken hastalandi ve öldü.

Yorumlar


Henüz yorum yapılmadı. İlk sen ol