Kardes Kiskançligi


Psikoloji
Bebekte duygular 6. aya kadar tam anlamiyla farklilasmaz. Yani bebekte sadece aci ile haz duygulari kendine yer bulabilir. Hislerin farklilasmasi 6. aydan sonra baslar ve zamanzaman geçtikçe hizlanir. Mutlulukmutluluk, korkukorku ve endise duygularindan sonra gelisen, bir yasyas civarlarinda kendini gösteren kiskançlikKiskançlik, çocukçocuk 4 ya da 5 yasina ulasana kadar gelisimini devam ettirir. Bu gelisen kiskançligin dogal bir duyguduygu olarak kalmasini da anormallesmesini de içinde yasanilan çevreçevre belirler. Mesela, yeni bir kardesin dogumu, küçük çocugun rahatini bozar. Çocukçocuk, ebeveynlerinin sevgisinin kendi hakki oldugunu düsünürken, yeni dogan kardesinin bu sevgiyi elinden alacagini düsünmesi, yeni dogan kardesinden hem korkmaya baslamasina hem de ona karsi öfkeÖfke duymasina sebep olur. Bu hislerin önüne geçebilmek için, ebeveynlerin henüz kardes dogmadan çesitli önlemler alarak çocugu, kardesinin mevcudiyetini onaylamaya hazirlamasi ve çocukta, kardesinin dünyaya gelmesinin pabucunun dama atilacagi manasina gelmedigi duygusunu olusturmasi gerekir. Kardesi dogmadan önce, çocuga, onun özelözel bir yerinin her daim olacagi ve her daim sevilecegi uygun bir anda ve uygun kelimelerle anlatilmalidir. Dogacak bebek için düzenlemeler yapilirken çocugun da fikrinin alinmasi çok önemlidir. Çocukçocuk, dogacak kardesiyle ilgili sorular sormaya basladiginda onu bu konuda bilgilendirmek, en dogru eylemeylem olarak görülmektedir. Ancak, çocukçocuk hiçbir sey sormasa dahi doguma az bir süre kala bu konunun açilmasi ve kendisine gerekli açiklamalarin yapilmasi tavsiye edilmektedir. Çocugun kaldigi yer degisecekse veya çocukçocuk, yeni dogan kardesiyle ayni yerde kalacaksa, bütün bunlarin, ona önemseyici bir dille anlatilmasi gerekir. Çocukçocuk, bir krese veya anaokuluna verilecekse, bu, dogumdan çok daha önce yapilmalidir ki, onda evden uzaklastirildigi gibi yanlis bir izlenimizlenim olusmasin. Çocuga, sana oyuncakoyuncak geliyor veya arkadas geliyor, gibi gerçekgerçek disi seyler söylenmemelidir. Bu tür davranislar, sadece problemin çözümünü zorlastirmis olur. Çünkü sonrasinda onunla oynayamayip, arkadaslik edemediginde düs kirikligina ugrayacaktir. Bütün bu düzenlemelere ragmen çocukçocuk, kiskançlikKiskançlik belirtileri ortaya koyabilir. Bu tür bir durumda yapilacak en yanlis sey, ona yönelik sevgisevgi ile alakayi azaltmak ve bu eylemlerinden ötürü onu ikide bir sorgulamak olur! Üzerinde durulmasi gereken bir diger husus ise çocuklarin birbiriyle karsilastirilmamasidir. Karsilastirma yapilmasi halinde kiskançliga bir de eksiklik hissi eslik eder ve kiskançlikKiskançlik, bir karmasaKarmasa halini alarak çocukta yerlesmis olur. Bunun neticesinde çocukçocuk, içe dönebilir, arkadaslariyla arasini bozabilir ve tedirgin, geçimsiz, bencilbencil ve alingan bir yapiya bürünebilir. Çocukçocuk, kiskançligini çesitli sekillerde ortaya koyar. Bazen kardesinden hoslanmadigini açikça söylerken bazense kiskançligini davranis bozuklugu seklinde etrafina belli edebilir. Mesela, yeni dogan kardesinin kimi hareketlerini benimseyip, onlari yapmaya baslayabilir. Yani altina pislememeyi, konusmayi ve yürümeyi çoktan ögrenmisken, kardesi dogduktan sonra, o da kardesi gibi emeklemeye, parmak emmeye, bebekçe konusmaya, tirnak yemeye ve altini pisletmeye baslayabilir. Çocugun psikolojikpsikolojik iyi olusunu büyük miktarda etkileyen bu eylemlerin altindaki hedefhedef, ebeveynlerinin bunlari yapan kardesine yönelik sevgisevgi ve alakasindan pay alabilmektir. Çocukçocuk kardesine olan kiskançligini, yemek yerken, giyinirken veya baska islerle ugrasirken gösterebilir. Bunu ise çesitli sorunlar çikararak ya da inatlasarak basarir. Mesela, önüne koyulan yemeklerden hoslanmamaya, yemegini yememeye, sütünü biberonla içmeye veya annesinin ona yemegini yedirmesini talep etmeye baslayabilir. Kardesinin dünyaya gelmesinden sonra daha az sevildigini düsünen çocukta bir de ebeveynlerine güvensizlikgüvensizlik ortaya çikabilir. Çocukçocuk, bu güvensizligini genelde sivilce çikarma, kekeleme, tirnak yeme, konusma bozukluklari, parmak emme, saçlariyla oynama, uykuUyku düzensizlikleri, istençistenç disi hareketler yapma, uykuda konusmaUykuda Konusma ve bagirma, rüyasinda korkunç yaratiklarca kovalanma, birdenbire uykusundan uyanma ve ebeveynlerinin yaninda yatmak isteme gibi tepkilerle ortaya koyar. Kiskançligin, bebege veya bebegin esyalarina zarar verme seklinde kendini ele verdigi de olur. Bu davranislarindan dolayi çocugun paylanmasi ya da cezalandirilmasi ise kiskançlikKiskançlik eylemlerinin pekistirilmesine ve yasanilanlarin tamamiyla çikmaza girmesine sebep olur. Paylama, cezalandirma veya suçlama, kiskançligi saldirganliga ve ikiyüzlü eylemlere dönüstürür. Ebeveynlerinin yaptirimindan korunmak için çocukçocuk, bebege yalandan sevgisevgi gösterileri yapmaya baslar ama imkân buldukça da kardesini gizlice aglatmaya yönelir. Ayrica buldugu her firsatta çevresine zarar vermeye çalisir. Kendisinden güçsüz çocuklari tartaklar, kedi ve köpekleri taslar, bitkileri ezer, agaç dallarina zarar verir, etrafindaki nesneleri parçalar. Elbette çocukçocuk kiskançligini adaptasyonAdaptasyon zorluklari, tembellik ve derslerden zayif not alma gibi sekillerde okula da yansitabilir. KiskançlikKiskançlik atesiyle kavrulan çocukçocuk, akla gelmedik hareketler sergileyebilir. Korkukorku ve öfkenin yan ürünleri olarak gelisen düsmanlik, nefretnefret ve kinKin duygularinin katkisiyla çocukçocuk, yalanyalan söyleyebilir, çesitli esyalar çalip hirsizlik yapabilir, arkadaslarina ve onlarin esyalarina hasar verebilir, kitaplarini ve defterlerini yirtabilir, kalemlerini kirip çöpe atabilir, elbiselerini parçalayabilir. Kiskançligin sebep oldugu eylemlere yol açan nedenleri sonlandiracak önlemler alinmazsa, çocukçocuk büyüdükçe saldirganligi da kendisiyle beraber büyür. Bu saldirganligini, arkadaslarina, ebeveynlerine, egitmenlerine, idarecilere, yani her çesit otoriteye ve çevresine yöneltebilir. Olaylarin bu noktalara ulasmamasi için, kiskançlikKiskançlik davranislari zamaninda fark edilmeli, çocuga gösterilen sevgisevgi ve alakaalaka azaltilmamali, paylama, cezalandirma ve karsilastirma gibi hareketlerden kaçinilmalidir. Son olarak, yetiskinlerin olagan düzeydeki kiskançliklari gene çocuklardaki gibi eksiklik duygusundan kaynaklanirken, derin olarak yasadiklari kiskançlikKiskançlik da gene çocuklarda oldugu gibi eksiklik karmasasindan kaynaklanmaktadir.

Yorumlar


Henüz yorum yapılmadı. İlk sen ol