Kisiler Arasi Çekicilik


Psikoloji
Bireybireyler arasi iliskilerden meydana gelen bir tür çekicilikçekicilik, bir kisinin baska bir kisiye yönelik pozitif tutumlara sahip olmasi. Kisinin, ikili iliskilerde seçim yapma sansina sahip oldugu durumlarda, çekicilige bagli iliskilerin ortaya çikmasindaki faktörler, yer yakinligi, fiziksel çekicilikçekicilik, benzerlikler ve zitliklardir. Levinger ve Snoek’e göre kisiler arasi çekicilige dayanan iliskiler dört basamaktan olusuyor. Ilki iliskisizlik basamagi seklinde adlandiriliyor. Bu noktada, çekiciligin daha ilk basta var olup olmamasini yer yakinligi belirliyor. Nitekim Festinger, Schachter ve Back da yaptigi arastirmalarla, yer yakinliginin kisiler arasi çekiciligin ortaya çikmasinda belirleyici faktörFaktör oldugunu dogrulamistir. Ikinci basamak farkinda olma asamasi. Bu noktada, bireyler arasinda iliski henüz kurulmamis olsa da kisiler, iletisim kurabilme konusunda farkindalik olusturuyorlar. BedenselBedensel çekicilikçekicilik, temel faktörFaktör fonksiyonu görüyor. Yani farkindaligin olustugu kisinin giyim tarzi, fiziksel nitelikleri, etrafina yönelik hareketleri ve davranislari algilaniyor. Yapilan arastirmalar, birbirine denk denebilecek bireylerin, birbirini çekici bulduklarini da isaret ediyor. Bu demek oluyor ki toplumtoplum içinde çekici bulunanlar, gene kendileri gibi toplumtoplum içinde çekici bulunan kisilerle ilgilenirken digerleri tarafindan olagan veya siradan bulunan bireyler ise yine kendileri gibi olagan veya siradan bireylerle ilgileniyorlar. Üçüncü basamak ise yüzeysel iliski periyodu olarak isimlendiriliyor. Bu asamadaki bireyler, birbirini tanimaya basliyor. Tanima dedigimiz kisim basitçe iliskinin devam edip etmeyecegine kararKarar verdikleri nokta ve bu karari da iliskinin kendilerine ne gibi ödüller saglayabilecegini düsünerekten veriyorlar. Tutumtutum denkligi ve sosyal icazet, iliskiyi belirleyen ana faktörlerden biri olarak önön plana çikiyor. Mesela, Foa ve Foa, karsilikli etkilesim sirasinda alinan ve verilen ödüllerin denk olmasi gerektigini saptamistir. Bu ikili, ödülleri genel ve kisisel, soyutSoyut ve somutSomut, boyutlarina göre ise para, statü, sevgisevgi, bilgibilgi ile mal ve hizmetler olacak sekilde alti kümeye ayirmistir. Bu ayrima göre, sevgisevgi ile mal ve hizmetlerin alinip verilmesi oldukça uzak bir ihtimalken sevgisevgi ile sevginin alinip verilmesi ise oldukça yakin bir ihtimaldir. Yani yapilan arastirmalar, benzerligin, bu basamaktaki yegâne belirleyici faktörFaktör oldugunu ortaya koymustur. Son ve dördüncü basamak ise karsilikli iliski süreci. Bu noktada artik kisiler arasindaki ihtiyaçlar karsilaniyor ve karsilikli olarak ödüller takdim ediliyor. Ortaya çikan bu iliski, üç adimli ve her bir adimin birbirini etkiledigi bir sürece giriyor. Ilk adimda bireyler, kendilerini karsi tarafa açmaya basliyorlar. Ikinci adimda karsi taraftan hoslandiklarini sözelsözel veya çesitli bedenselBedensel ifadelerle belli etmeye çalisiyorlar. Üçüncü adimda ise önceki iki adim sirasinda yasananlarin birbiriyle olan etkilesimi neticesinde hoslanma, sevgiye evriliyor. Bir baska deyisle, kisideki içsel faktörler olan tutumtutum ve gereksinimlerin, iliski sonrasinda fiziksel nitelikler, icazet ve tutumtutum benzerligi gibi dissal faktörlerin etkisinde kaldigi görülüyor. Çekiciligi ifade etmek için kullanilan çesitli gündelik kavramlar da bulunmakta. Gene bu kavramlar da üç asamada ele aliniyor. Ilk asama veya kavramKavram sevgisevgi ve yakinlik duyma. Bu asama, cinselligi içine almamakta ve kapsami çogunlukla bir arkadasa veya dosta duyulan ve bireylerin yasantilariyla sekillenen hisleri içermekte. Dolayisiyla bunun gibi bir iliskide cinsellikcinsellik önön planda yer almiyor. Ikinci asamamiz veya kavramimiz saygi ve hayranlik duyma. Kisi, diger bireyle ortak yasantisi olmasa da onun önön plana çikan birkaç niteligine veya eserine hayranlik besleyebiliyor. Son asama veya kavramimiz ise âsik olma. Bu kavramKavram, karsit cinsten veya ortak cinsten bir kisiye yönelik olan ve cinselligi de içeren bir hissi ifade etmek için her zamanzaman kullanilmaktadir. Âsik olma kavraminin veya asamasinin iki alt boyutu bulunmakta. Ilk alt boyut olan baglanmaBaglanma duygusu, çekici bireye sahip olma, mutlaka onunla beraber olmayi arzulama seklinde ortaya çikiyor. Bu alt boyutta mühim olan, âsik olan bireyin doyuma ulasmasi oldugu için bahsi geçen duyguduygu, bencilbencil bir duyguduygu olarak kabul edilir. Ikinci alt boyut olan önem verme duygusu ise âsik olan bireyden ziyade çekici kisinin doyuma ulasmasina ve mutluluguna yönelik oldugundan, bu duyguya sahip birinde özveriözveri vardir diyebiliriz. Âsik olma kavramini veya asamasini iki farkli alt boyutta ele alsak da çogunlukla bu iki alt boyutun ortasinda bir ask yasanmaktadir ve yine ele aldigimiz üç ana asama, genellikle günlük yasamda iç içe bulunmakta olup birbiriyle etkilesim halindedir.

Yorumlar


Henüz yorum yapılmadı. İlk sen ol