MASLOW, Abraham


Eğitim ve Psikoloji Sözlüğü
(1908-1970) Amerikalı psikologpsikolog; hümanist psikolojinin kurucularından; “güdü Güdü (gereksinimgereksinim) kuramı”nı geliştiren ve “kendini gerçekleştirmekendini gerçekleştirme” kavramıyla tanınan psikologpsikolog. Maslow, Rusya’dan Amerika’ya göç eden eğitimsiz Yahudi bir ailenin yedi çocuğundan ilki olarak New York Eyaleti’nde Brooklyn’de dünyaya geldi. Californiya‘da Menlo Park’ta öldü. Yüksek öğrenimini Wisconsin Üniversitesi Psikolojipsikoloji Bölümü’nde yaptı. Aynı üniversitede, 1934’te, maymunların toplumsal ve cinselcinsel davranışlarında hükmetmenin rolü konusunda doktorasını tamamladı. 1935’te Columbia Üniversitesi’ne geçti. Bir süre sonra Brooklyn College’e öğretim üyesiöğretim üyesi olarak girdi ve orada 15 yıla yakın bir süre görev yaptı. 1951-1969 yılları arasında Brandeis Üniversitesi Psikolojipsikoloji Bölümü başkanı olarak çalıştı. 1967-1968 arasında Amerikan Psikolojipsikoloji Derneği’nin başkanlığını yaptı. Gelenekselgeleneksel psikolojinin güdüleri olan açlıkaçlık, susuzlukSusuzluk, cinsellikcinsellik gibi bireyin korunmasını ve türün çoğalmasını sağlayan temel güdülertemel güdüler ve ikincil güdülerikincil güdüler (türeme güdüleri) olarak ikiye ayıran güdü anlayışını yetersiz buldu. Geliştirdiği kuramla güdüleri (gereksinimleri) bir aşamaaşama sırasına koydu. 1943’te bütüncü-dinamikdinamik güdü kuramını ortaya attı ve bunu, 1950’lerde geliştirdi. Maslow’a göre sevgisevgi ve benzeri yüksek güdülerin, türün tüm bireylerinde görülmemesinin nedeni, temel ya da birincilbirincil olmamaları değil; öbür güdülere göre daha az güçlü olmalarıdır. Fizyolojik kökenli gereksinimler bile kimi zamanzaman birbiri üzerinde üstünlük sağlıyor. Örneğin, aç birisinin, birdenbire soluyacak havadan yoksun kalması, açlıkaçlık gereksinimini bastırıp öne geçiyor. Gücü azalan açlıkaçlık gereksinimi, hava gereksinimi giderilinceye dek yok oluyor. Aynı süreçsüreç, insana özgü öbür gereksinimler için de sözsöz konusudur. Açlıkaçlık, susuzlukSusuzluk, cinsellikcinsellik gibi bedenselBedensel (fizyolojik) gereksinimlerin karşılanmasından sonra, sırasıyla güvenlik güdüsügüvenlik güdüsü; sonra sevgisevgi ve ait olma güdüsüait olma güdüsü; daha sonra da özbeğeni (saygınlıksaygınlık) geliyor. Davranışları, gereksinimler (dürtüler, güdüler) yönetiyor; kavramaKavrama ve algıyı çarpıtıyor. Eksikliğin yarattığı bütün gereksinimler doyurulduğunda davranışdavranış artık güdülmüyor; algıalgı ve kavramaKavrama çarpıtılmıyor; kişi, sahip olduğu en yüksek gizilgücü eyleme geçiriyor. Bu da kendini gerçekleştirmedir (özgerçekleştirimdir). Maslow, kendini gerçekleştirmeye Einstein, Lincoln, Walt Whitman, A. Schweitzer gibi kişileri örnek göstermiştir. Bu kişilerde, ortalamaOrtalama bireyden farklı olarak, gerçekliği etkili bir biçimde algılamaalgılama ve gerçeklikle daha rahat ilişki kurmakurma; kendini, doğayı ve başkalarını olduğu gibi kabul etme; yalın ve doğaldoğal olma; tüm insanlıkla özdeşleşmeözdeşleşme; düşmanca olmayan, felsefi bir mizah anlayışına, özgünlüğe ve yaratıcılığa sahip olma gibi özelliklerin bulunduğunu belirtmiştir. Ancak, Maslow’a göre, bu kişiler de tam yetkin değildirler; tüm kaygıkaygı ve çatışmalardan onlar da kurtulmamışlardır. Böyle de olsa, onların gereksinimleri, sıradan bir bireyin gereksinimi gibi maskelenmemiştir; onlar, doyurulmamış gereksinimlerinin baskısı altında değildirler. Maslow, organizmacı, insan doğasının gizilgüçlerinin araştırılmasını konu alanalan yaklaşımını 1960’larda hümanist psikolojipsikolojihümanist psikolojipsikoloji olarak adlandırdı. 1961’de Jurnal of Humanistic Psychologypsychologyhumanistic psychologypsychology’nin yayımını başlattı. Ertesi yıl da Amerikan Hümanist Psikolojipsikolojihümanist psikolojipsikoloji Derneği’ni kurdu. Başlıca yapıtları: Motivationmotivation and Personalitypersonality (1954) (Güdü ve Kişilikkişilik), The Psichology of Sciencescience: A Reconnaissance (1965) (Bilimbilim Ruhbilimiruhbilimi: Bir İrdeleme), Toward a Psichology of Being (1968) (Bir Varlık Psikolojisine Doğru). Bkz. dengeleşim; eksiklik gereksinimleri; eksiklik güdülenmesi; gereksinim; gereksinimler aşama sırasıaşama sırası; içgüdüsel gereksinimler; kendini gerçekleştirme; Maslow’un insan güdülenmesi kuramı; metagüdülenme; özgüncelleme; temel gereksinimler; üst gereksinimler; varlık sevgisi.

Yorumlar


Henüz yorum yapılmadı. İlk sen ol