Max Wertheimer


Biyografi
1880 ile 1943 yillari arasinda yasamis Gestalt psikolojisinin kurucularindan biri olan Alman psikologpsikolog. Wertheimer, Prag’da dogdu; ABD’de New York’ta öldü. Yetisme döneminde müzige ilgiilgi duydu; oda müzigi yapitlari besteledi. Prag Karl Üniversitesi’nde basladigi hukuk ögrenimini ertesi yil birakip 1901’de Berlin Üniversitesi Psikolojipsikoloji Bölümü’ne girdi. Yüksek lisans çalismasi sirasinda, taniklar için kullanilacak bir yalan makinesiyalan makinesi üzerindeki çalismalara katildi. 1904’te doktorasini tamamladi. C. G. Jung’un sözcüksözcük çagrisim teknigi ve aleksiya (okumaOkuma becerisini yitirme) üzerine çalismalar yapti. Deneysel psikolojipsikolojideneysel psikolojipsikoloji dersleri ile felsefeFelsefe, mantik ve matematik seminerleri oldukça büyük ilgiilgi topladi. Hitler üstünde çalisti. 1910-1916 arasinda Frankfurt Üniversitesi’nde Köhler ve Koffka ile tanismasinin ardindan algi konusunda yaptigi arastirmalar, daha sonra Gestalt psikolojisini doguracak olan düsüncelerin gelismesine yardimci oldu. Psikolojikpsikolojik incelemenin, nesnelligin yaninda olguyu degistirmesini önleyecek bir yöntemin gerekliligi üzerinde çalisti. 1916-1929 yillari arasinda Berlin Friedrich Wilhelm Üniversitesi’nde psikolojipsikoloji doçenti olarak görev yapti. 1922’de Köhler ve Koffka ile birlikte Gestaltçi psikolojinin yayin organi olan Psychologische Forschung adli bir dergi çikarmaya basladi. 1929’da profesör oldu. Hitler tehlikesi yüzünden 1933’te Çekoslovakya’ya geçti. Ayni yil ABD’ye gitti. Ölümüne dek orada New Schoolschool For Social Researchresearch’de dersler verdi. 1910’lu yillarda, hareketHareket görsel algilanirken hareketsiz nesnelerin artart arda siralanisinin degil; farkli bir bütünün algilandigini saptadi. Örnegin, bir film seyredilirken tek tek film kareleri degil; bir hareketHareket algilaniyordu. Bu olgunun belirlenmesi, Wertheimer ve arkadaslarinin psikolojiye bakislarini derinden etkileyen bu olgudan yola çikarak ruhsalruhsal olaylarin, tekil ögelerin toplami olmadigini; parçalanamaz bütünler, yapilar oldugu yargisina vardilar. Wertheimer bu bütünleri Gestalt diye adlandirdi. Daha sonra da bu görüse Gestalt psikolojisiGestalt psikolojisi denildi. Wertheimer, Productive Thinkingthinking yani Üretici Düsünce adli kitabinda düsünce ve mantigin yasalarini; aliskanliga bagli davranislarla yaratici, üretici edimlerin birbirinden ayirt edilmesinin zorunlu oldugunu ortaya çikardi. Psikolojide soru soran ve bilimler arasinda tartismayi zorlayan, kendi bilimbilim dallarina önemli katkilar yapan bir psikolojipsikoloji kusagi yetistirdi.

Yorumlar


Henüz yorum yapılmadı. İlk sen ol