travma sonrası stres bozukluğu


Eğitim ve Psikoloji Sözlüğü
Saldırısaldırı, tecavüztecavüz, işkenceişkence, aileaile içi şiddetşiddet, tutsak kampı, deprem, sel baskını, bombardıman, kaza, kafa travmasıkafa travması gibi aşırıaşırı stresStres yükleyici, travmatik bir olayın nedenneden olduğu kaygı bozukluğukaygı bozukluğu; örselenmeörselenme sonrası stresStres bozukluğu. DSM-IV’e göre, tanıtanı için ölçütölçüt olarak kullanılan şu belirtiler görülüyor: (1) Kişi, kendisine ya da başkalarına yönelik gerçekgerçek ya da olası bir ölümle, önemli bir yaralanmayla ya da bedenselBedensel bütünlüğe yönelik doğrudan bir tehditle karşı karşıya gelmesi ya da bu tür bir olaya tanık olması sonucu yoğun bir korkuyla, çaresizlik ve dehşet duygusuyla tepkitepki veriyor. Bu duyguduygu çocuklarda, düzensiz, heyecanlı davranışlarla dile gelebiliyor. (2) Travmatik olayolaytravmatik olayolay; görüntüler, algılar, düşünceler, yinelenen ve bilinci zorlayan bunaltıcı anılar biçiminde geçmişe dönüşler ya da olayla ilişkili rüyalarla yeniden yeniden yaşanıyor. Bu durumdurum küçük çocuklarda, travmanın ana temasının ya da kimi yanlarının dışavurulduğu yinelenen oyunlar biçiminde gözlemleniyor. (3) Travmatik olayolaytravmatik olayolay yeniden yaşanıyormuş gibi davranma ya da yanılsamalar, sanrılar, geçmişe dönüşler de içinde olmak üzere duyumsamaduyumsama. (4) Travmatik olayın bir yanını simgeleyen ya da çağrıştıran iç ya da dış uyarıcıların etkisinde kalındığında yoğun ruhsalruhsal bunaltı duyumsanıyor. (5) Travmayla ilişkili uyarıcılardan inatla kaçınılıyor ya da genel tepkilerde körelmeKörelme, anlamlı etkinliklere ilgisizlikilgisizlik görülüyor; başkalarından uzaklaşılıyor, yabancılaşmayabancılaşma duyguları ortaya çıkıyor. Olayın önemli yanları bellekten siliniyor. (6) Kolay heyecanlanma, sinirlilikj, öfkeÖfke patlamaları, abartılı şaşkınlık tepkileri görülüyor; uykuUyku düzeni bozuluyor; yoğunlaşma ve anımsamaanımsama zorlukları yaşanıyor. Başkaları ölürken kendisinin yaşamasından dolayı suçluluksuçluluk duyuyor. (7) Rahatsızlık, bir aydan çok sürüyor ve belirgin bunaltı ya da kişinin mesleksel ya da toplumsal yaşamında önemli işlevselişlevsel bozulmalara yol açıyor. Bkz. travma. travmatik (traumatic) Travmaya nedenneden olan, travmatravma yaratabilen.

Yorumlar


Henüz yorum yapılmadı. İlk sen ol