tutum değişikliği


Eğitim ve Psikoloji Sözlüğü
Kişilik psikolojisikişilik psikolojisi ve sosyal psikolojipsikoloji alanında en çok araştırılan konulardan biri; tavır değişikliği. Siyasetçi, reklamcı, kamuoyuKamuoyu oluşturucusu, eğitimcieğitimci, nükleer enerjienerji karşıtı birçok kişinin ilişkili olduğu sivil ve resmi kurumKurum ve kuruluşlar, insanların kendi amaçları doğrultusunda davranışdavranış göstermelerini sağlamak için onların tutumlarını değiştirmek istiyorlar. Bu konuda üç temel kuramKuram bulunuyor. Bunlardan birincisi iknaya yönelik iletişimi öne çıkarıyor ve ödüllendirmeödüllendirme ile insanların duyguduygu ve düşüncelerini değiştirmenin tutumtutum değiştirmek için yeterli olacağını savunuyor. Bu yaklaşıma göre yeni tutumların öğrenilmesi, sözelsözel ya da devimsel becerilerin kazanılması gibidir. İkincisi, Gestalt kuramından etkilenen dengedenge kuramıdır. Bu görüşte olanlara göre, inançlar dengede olmadığında bir stresStres ve ona bağlı olarak da tutumtutum değişikliğine ilişkin bir baskı ortaya çıkıyor. Bu dengeyi etkileyen iki temel etkenetken, inançların duygusalduygusal özelliği (hoşlanma-hoşlanmama, onaylama-reddetme) ile bütünsel özelliğidir (benzerlik, yakınlıkyakınlık, ait olma özelliğidir). Olaylara ya da kişilere ilişkin inançlar aynı ölçüde olumlu ya da olumsuz olduğunda dengedenge; farklı olması durumunda ise dengesizlikdengesizlik oluşuyor. Üçüncü kuramKuram ise tutumtutum değişikliğini bilişsel tutarlılıkla açıklıyor. Buna göre insanlar, inançları arasında bir tutarlılıktutarlılık oluşturmaya ve bu tutarlılığı sürdürmeye çalışıyorlar. Tutarsızlık belirdiğinde kişi, ya tutumunu ya da inançinanç ve kanılarını değiştiriyor. Kuramlar arasında en çok kabul gören ve en çok araştırılan, bilişsel uyumsuzlukUyumsuzlukbilişsel uyumsuzlukUyumsuzluk olmuştur. Bu araştırmalara göre tutumtutum değişikliğine yol açan etkenetken; istekler, inançlar, tutumlar ve benzerleri arasındaki çatışmadır. Çatışmanın ve bunun yol açtığı uyumsuzluğun gücünü; buna bağlı olarak tutum değişikliğitutum değişikliği için ne kadar çabaçaba göstermek gerektiğini çeşitli etkenler belirliyor. Bu etkenler manipüle edilerek tutum değişikliğitutum değişikliği kolaylaştırılıyor ya da zorlaştırılıyor. tutumtutum envanteri Bkz. tutum ölçeği.

Yorumlar


Henüz yorum yapılmadı. İlk sen ol